Η πρόσοψη της Μονής Αρκαδίου το απόγευμα

Το Αρκάδι στέκει σε ένα οροπέδιο στους πρόποδες του Ψηλορείτη, μισή ώρα στην ενδοχώρα από το Ρέθυμνο. Πίσω από τα οχυρωμένα τείχη του υπάρχει μια ορθογώνια αυλή, και στη μέση της η πρόσοψη του ναού του 1587: μελί ασβεστόλιθος, δύο θυρώματα, κίονες, ένα καμπαναριό με τρεις καμάρες στην κορυφή. Είναι το κτίριο του παλιού κατοστάρικου, και ο τόπος της έκρηξης του 1866, όταν οι πολιορκημένοι ανατίναξαν την πυριτιδαποθήκη αντί να παραδοθούν — γι' αυτό η Κρήτη το αντιμετωπίζει ως προσκύνημα και όχι ως μνημείο.

Ως θέμα είναι ασυνήθιστα γενναιόδωρο. Η πρόσοψη είναι συμμετρική και ελεύθερη, οπότε μπορεί να φωτογραφηθεί κατά μέτωπο ως καθαρή αρχιτεκτονική ή να χρησιμοποιηθεί ως φόντο με το ζευγάρι μικρό μπροστά της. Οι στοές γύρω από την αυλή δίνουν σκιά και επαναλαμβανόμενες καμάρες, τα κυπαρίσσια δίνουν κατακόρυφες γραμμές, και η μελί πέτρα κρατά ζεστό χρώμα ακόμη κι όταν το φως δεν το κρατά.

Η αυλή βλέπει την πρόσοψη από τα ανατολικά, οπότε το μέτωπο παίρνει άμεσο ήλιο το πρωί και πέφτει σε απαλή ομοιόμορφη σκιά ώς το μέσο του απογεύματος — και αυτή η σκιά είναι που κάνει την πέτρα να διαβάζεται σωστά, αφού ο σκληρός ήλιος ισοπεδώνει το ανάγλυφο. Η τελευταία ώρα πριν το κλείσιμο δίνει το καλύτερο και από τα δύο: ζεστό φως στο πάνω μέρος του καμπαναριού και ανοιχτή σκιά στην αυλή. Η άνοιξη είναι η πιο πράσινη· το τέλος του καλοκαιριού ξερό και χρυσό.

Πρακτικά: είναι ενεργό μοναστήρι και ταυτόχρονα χώρος με εισιτήριο, οπότε καλυμμένοι ώμοι και γόνατα, χαμηλές φωνές και τίποτα που να μοιάζει με παραγωγή. Το ωράριο αλλάζει ανά εποχή και κλείνει αρκετά πριν σκοτεινιάσει — ελέγξτε το για την ημερομηνία αντί να σχεδιάσετε χρυσή ώρα στα τυφλά. Υπάρχει πάρκινγκ έξω από τα τείχη και ένα μικρό μουσείο μέσα· ο δρόμος από το Ρέθυμνο είναι εύκολος.